Bewuste creators in het collectief bewustzijn

Onderweg, ergens halverwege mijn duistere pubertijd, verloor ik de verantwoordelijkheid voor mijn leven uit het oog. Het herinneren van het meesterschap over mijn realiteit, vroeg om diepgaand lijden en evenveel contemplatie. Achteraf gezien was dit de kortste weg naar de persoon die ik vandaag met plezier ben. Het invullen en scheppen van een leven is zoveel doelgerichter en aangenamer wanneer je doordrongen bent van het besef over je verantwoordelijkheid en scheppingskracht van je leven.

Creëren doen we allemaal; ieders leven is een unieke schepping. Maar er is een groot verschil tussen bewust en onbewust creëren. Wanneer het je voorkomt dat je je pad niet zelf uitstippelt en dat alles je zomaar overkomt, dan ben je geen bewuste schepper. En dan voel je je ook niet verantwoordelijk voor wat er zich allemaal voordoet in je leven. Let wel, jezelf verantwoordelijk stellen voor je ervaringen is niet hetzelfde als jezelf met schuldgevoelens opzadelen. Je kunt je bewust zijn van je keuzes en de daaropvolgende situaties zonder daarover negatief te  oordelen. Diegene die de touwtjes in handen heeft, kijkt vooruit naar het doel. Wie achterom kijkt om te sakkeren over de afgelegde weg zal gegarandeerd vroeg of laat weer tegen iets anders aanbotsen. Schuldgevoelens tasten bovendien het zelfbeeld aan.

Het woord verantwoordelijkheid heeft misschien een nogal zware bijklank. Als een last die gedragen moet worden. Een vrijheid die zich plots tegen jou kan keren. Dat maakt dat we voorzichtig handelen en onszelf hardhandig op de vingers tikken als de gemaakte keuzes leed met zich meebrengen. Nog veel liever willen we de verantwoordelijkheid naar iets of iemand anders toeschuiven dan te beseffen dat niemand anders dan wijzelf verantwoordelijk zijn voor ons lijden. Veel mensen kiezen onbewust voor deze laatste optie, ook omdat het logisch lijkt om jezelf weinig tot geen zeggenschap over het reilen van je leven toe te schrijven. Daarvoor hebben we God, het lot en toeval bedacht.

Het zal dan ook veel mensen tegen de borst stoten dat ik mezelf vereenzelvig met God, het lot en toeval. Want ik neem de volledige verantwoordelijkheid voor mijn ervaringen. Voor mijn hele bestaan. Dat betekent niet dat ik niet dankbaar kan zijn ten opzichte van ‘iets groter’ dat ik vanuit mijn menselijk perspectief niet kan vatten. Dat ‘iets’ zouden velen God noemen. Ik noem het een deel van mezelf dat (nog) ontoereikend is. Het is mijn geëxternaliseerd (onder)bewustzijn, als een reflectie van mijn interne leefwereld op mijn externe leefwereld. Alles wat in het klein plaatsvindt, weerspiegelt ook in het grote.

Intens beseffen dat niemand anders dan jijzelf de controle heeft over wat je denkt, voelt en zodus ervaart, brengt een enorm bevrijdend gevoel teweeg. Het bewust scheppen van je gewaarwordingen is een Goddelijke handeling. Maar de dualistische wereld waarin we ons bevinden, dicteert dat alles haar tegengestelde moet hebben om te kunnen bestaan. (zie mijn tekst ‘Harmonieus leven in de dualiteit: een kwestie van evenwicht in de illusies’.)

Gezien vanuit de dualistische visie, kan verantwoordelijkheid niet bestaan zonder machteloosheid. Het valt immers niet te ontkennen dat er veel situaties en sferen op ons pad komen waarvan we kunnen stellen dat we ze niet zelf gecreëerd hebben. Dat komt omdat er naast ons individueel bewustzijn, datgene waar we meester over (kunnen) zijn, ook een collectief bewustzijn bestaat. Het collectief bewustzijn is de som van alle overtuigingen, ideeën, gedachten en gevoelens van alle mensen samen. Als een massa mensen ergens hetzelfde idee en gevoel over heeft, dan is dat het gedachtegoed dat zal primeren in hun samenleving.

Helaas wordt het merendeel van de mensen gedreven door angsten, alsook zijn er weinig mensen die bewust met zelfreflectie en -ontwikkeling bezig zijn. Dit weerspiegelt zich onder andere in de cultuur en het politieke klimaat. De wereld waarin we leven, is een co-creatie.

Wie zichzelf bewust ontwikkelt en open staat voor verandering en nieuwe ideeën, doet niet alleen zichzelf maar eveneens het collectieve bewustzijn een plezier. Elke ziel die groeit vormt een bijdrage aan het grotere geheel. En vele kleintjes samen, maken één groot.

Om die reden is er niets mooiers dan elkaar te helpen en om energie en inzichten uit te wisselen. Zelfontwikkeling is op termijn altijd gericht op het vervagen van de grens die het ‘ik’ van de ‘rest’ scheidt. Jezelf ontdekken, is de wereld ontdekken. En ook omgekeerd.

Het idee omtrent het bestaan van een collectief bewustzijn is niets nieuws. Het organiseren van bijeenkomsten waarbij de mentale krachten gebundeld worden om een bepaalde energie te manifesteren, is een eeuwenoud ritueel. Het gaat dan over mediteren en visualiseren in groep. Ik denk er zelf aan om binnenkort zulke bijeenkomsten te organiseren.

Zo lijkt het mij bijvoorbeeld een mooie energetische bijdrage om collectief de liefde en dankbaarheid voor Moeder Aarde en haar vruchten te benadrukken. Om in groep te focussen op de appreciatie voor de schoonheid van de natuur, als tegenwicht voor de destructieve onwetendheid waar haast niet meer naast te kijken valt. Ik hou u in elk geval op de hoogte van deze plannen…

_____________________________________________

Na het schrijven van deze tekst, beloonde ik mezelf door een video van Teal Swan te bekijken. Ik volg Teal Swan sedert enkele jaren en nadenken over haar woorden en daarin ook vaak herkenning vinden, is voor mij een ideaal moment van bezinning en rust. Haar video genaamd ‘Responsibility (Why, When and How To Take it)’ blijkt opmerkelijk goed aan te sluiten bij mijn persoonlijke bedenkingen. Het voelt als een bevestiging. Daarom deel ik deze video graag als aanvulling op wat er hierboven geschreven staat:

626a6a403b4e0a4c2292c14a05a38921.jpg

Connectie en herkenning

Toen ik even geen uitweg meer zag in de duisternis omwille van een chronische ziekte, heb ik veel gehad aan inspirerende figuren die op mijn pad kwamen. Ik ontmoette verschillende mensen die mij eraan herinnerden dat de kracht tot transformatie in mezelf te vinden was. Ik las ook veel boeken en schuimde het internet af, steeds op zoek naar antwoorden omtrent een gezond bestaan.

Als ik terugkeek op het afgelegde parcours, dan zag ik in dat al dat lijden ergens toe had geleid. Het had mij veranderd. Ik had cruciale inzichten opgedaan die nodig waren om authentieker te kunnen leven. Dankzij ziekte leerde ik mezelf beter kennen.

Omdat ik zelf zoveel troost, motivatie en inspiratie had gehaald uit de verhalen van andere mensen, besloot ik om ook het mijne te delen. Ik vind het nog steeds surrealistisch om te beseffen dat het nu in alle boekhandels ligt. Ik ontving heel wat reacties van mensen die zich herkenden in mijn verhaal. Ook mensen die geen ervaring hadden met chronisch ziek zijn. Want lijden is lijden; de oorzaak is ondergeschikt aan de uitkomst. Mensen die door de hel en terug zijn gegaan, herkennen elkaar.

De inzichten die je verkrijgt nadat het leven je enkele rake klappen heeft gegeven, kun je niet zomaar in hun volledigheid overbrengen op iemand anders. Je kunt slechts hints geven. Of als een inspirerend voorbeeld fungeren. Maar écht begrijpen is enkel mogelijk als het lijden achter de rug is.

Desalniettemin is er niets mooier dan elkaar de hand reiken en te beseffen dat je niet alleen bent in het lijden. Connecteren met anderen is een vorm van zelfheling. Om die reden organiseer ik workshops waarbij gelijkgestemden elkaar kunnen terugvinden. Mensen die zoekende zijn en open staan voor nieuwe denkwijzen.

Tijdens deze workshops worden er ervaringen, ideeën en vragen uitgewisseld. Er worden gesprekken aangegaan die in het dagelijks leven amper voorkomen. We spreken rechtstreeks vanuit het hart, van ziel tot ziel. Er zijn geen taboe’s noch verwachtingen. Respect voor elkaars kwetsbaarheid en authenticiteit staat voorop.

Ik ben ontzettend dankbaar om in de gelegenheid te verkeren om zulke bijeenkomsten te organiseren. De locatie waar deze warme momenten van connectie en herkenning plaatsvinden, wordt ook steeds zorgvuldig gekozen.

Als je aanvoelt dat dit iets voor jou zou kunnen zijn, kijk dan eens op https://www.karoliendeman.com/workshops voor meer informatie.
Misschien tot binnenkort.

Liefs,
Karolien

wrkshp (1 van 1).jpg

De moeilijkste weg

Velen onder ons streven naar stabiliteit, zekerheid en comfort. We noemen het ook wel ‘zoeken naar geluk’. Dat geluk nergens anders dan in onszelf te vinden is, wordt vaak over het hoofd gezien. We zoeken naar externe omstandigheden die ons intern beter doen voelen. Terwijl het de interne wereld is die kleur geeft aan de externe omstandigheden.

Ik bevond mij te midden van alles wat ik dacht nodig te hebben. Ik leefde comfortabel en was onvoorwaardelijk geliefd. Mijn situatie was voor velen benijdenswaardig. Alles was aanwezig. Oprechte dankbaarheid droeg ik jarenlang als een warm deken om mij heen.

Maar er was iets in mij dat bleef zoeken naar uitdagingen die buiten mijn comfortzone lagen. Iets zorgde ervoor dat ik over de grenzen van mijn gelukzalige bestaan heen wou kijken. Veel mensen berusten in hun comfortabele situatie tot het moment komt dat ze door omstandigheden gedwongen worden om een andere weg in te slaan. Want waarom zou je zoeken naar iets anders als je het goed hebt? Waarom zou je jezelf het moeilijk willen maken? Dat is exact de vraag die ik mezelf stelde.

Als het wateroppervlak rimpelloos is, wil ik golven maken. Onder het stille water kolkt een kracht, aangedreven door passie en levenszin. Aangetrokken tot expansie en transformatie. Ik weet dat ik goed kan zwemmen, ik vertrouw in mezelf. Ik ben mijn eigen leermeester die de moeilijkheidsgraad gradueel opdrijft. Ik geef mezelf uitdagende, maar op maat gemaakte oefeningen.

Je zou het ook zelfsabotage kunnen noemen. Ik heb mij afgevraagd of het dat is. Gezien in het licht van de zelfdestructieve aard van de aandoening die ik voor mezelf ontwierp, zou dat wel eens kunnen. Ziek zijn betekende stokken in mijn eigen wielen steken om ergens bij stil te blijven staan. Om tot waardevolle inzichten te kunnen komen. Die vorm van zelfsabotage heeft me gemaakt tot de mens die ik vandaag ben. En ook daar ben ik ontzettend dankbaar voor.

Sabotage impliceert de verhindering van een bepaalde uitkomst. Soms verhinder ik mezelf om een bepaalde weg in te slaan. Tastend in het donker, maar met een verlicht hart, begeleid ik mezelf naar de mooiste versie die ik kan zijn. Al moet ik daarvoor door het slijk kruipen. Angst is al lang geen motivator meer om niets te doen. Angst is een vriend die het beste met mij voorheeft en mij tot beweging aanmaant. Een beweging die keuze heet.

Te midden van de keuzestrijd, zei een goede vriend mij dat ik redelijkheid tegenover ongebreidelde passie probeer af te wegen. En dat zoiets onmogelijk is. Ik vond dat perfect verwoord. Het leek inderdaad redelijk om in dankbaarheid comfortabel en zorgeloos te blijven leven. Om niets anders te verlangen dan wat ik had. Om te doen wat ‘logisch’ en ‘goed’ leek. Maar wou ik dat wel? Kon ik de kolkende passionele drang naar een onzeker en uitdagend leven blijven negeren? Was het mogelijk dat deze zichzelf uiteindelijk zou uitdoven? Of zou het zich steeds op een andere wijze blijven manifesteren, totdat ik vrede nam met dat ‘onredelijk’ deel van mezelf?

De twijfel was schadelijker dan de eigenlijke beslissing. Staand in het ene leven, dromend over een ander. Het verscheurde mij. Maandenlang bestond één van mijn ondersteunende mantra’s uit de affirmatie dat ik vertrouwen had in mijn keuzes. Ook al had ik nog niet concreet gekozen. Nu de keuze gemaakt is, kan ik rekenen op dat reeds diep ingeprente vertrouwen.

Ik vroeg me natuurlijk ook af of ik geen spijt zou krijgen. Spijt knaagt, vreet energie en is schadelijk voor geest en lichaam. Spijt is achterom kijken en teleurgesteld zijn in de afgelegde weg. De destructieve kracht van spijt schuilt in zelfverwijt. Wat de toekomst ook zal brengen, ik weet nu al zeker dat ik mezelf niet kan verwijten om mijn gevoel gevolgd te hebben. Ik heb gehandeld uit liefde, ook al lijkt het oppervlakkig gezien helemaal anders.

Wie mijn boek gelezen heeft of mij virtueel volgt, zal ondertussen wel al weten dat ik de schijnbare nood aan externe bevestiging doorheen de jaren van mij af heb trachten te schudden. Nu blijkt dat ik daar redelijk in ben geslaagd. Gedachten over wat anderen van mijn beslissingen zouden kunnen vinden, nemen geen plaats in mijn hoofd. Integendeel, ik voel me omringd door liefde en begrip. En dat wekt alweer helende golven van dankbaarheid op. Het is een kwestie van focus. En bewust kiezen voor datgene en diegenen waarin ik mijn eigenliefde weerspiegeld zie.

Concreet gezien gaan al deze bedenkingen over het beëindigen van een relatie die 11 jaar stand hield. Over het opblazen van bruggen en het loslaten van bepaalde verwezenlijkingen. Onze levens waren diep verstrengeld met elkaar, maar anderzijds leefden we toch elk in een andere wereld. Ik geloof dat de tijd zal uitwijzen dat deze scheiding ons tot de meest waardevolle inzichten en groei zal leiden. Want de moeilijkste weg, brengt je op de mooiste plaatsen.

dark.jpeg
We mogen dan wel uit elkaar gaan als koppel, maar dat doet geen afbreuk aan mijn appreciatie, respect en dankbaarheid naar hem toe. Ons samenzijn was een prachtig en leerrijk hoofdstuk van mijn leven.

We mogen dan wel uit elkaar gaan als koppel, maar dat doet geen afbreuk aan mijn appreciatie, respect en dankbaarheid naar hem toe. Ons samenzijn was een prachtig en leerrijk hoofdstuk van mijn leven.

Inspiratie is een diva

Inspiratie beschouw ik als iets extern, als iets dat buiten mezelf bestaat in een efemere toestand, zoekend naar een drager of ontvanger. Zoekend is misschien niet het juiste woord, inspiratie wordt eerder aangetrokken door de meest geschikte voedingsbodem vanwaar ze kan uitgroeien tot een vaste vorm. Als een dwarrelend zaadje in de wind dat uiteindelijk een plekje in de grond opeist.

De voedingsbodem waartoe inspiratie zich aangetrokken voelt, moet een zekere rijkdom bevatten. Dat wil zeggen dat inspiratie enkel een toevoeging kan zijn aan iets dat reeds van waarde is. Ze kan zich niet manifesteren in een vacuüm.

Om zich te materialiseren is inspiratie afhankelijk van een welwillende ontvanger. Er zijn gelukkig meerdere potentiële ontvangers waar inspiratie zich bij kan aandienen.

Inspiratie is ontembaar, niet te dwingen of te regelen. Ze wil het liefst spontaan in een open geest ontvangen worden.

Er zijn wel enkele dingen die je kunt doen om jezelf aantrekkelijk te maken voor inspiratie. Bijvoorbeeld door simpelweg luidop of in gedachten te spreken tot inspiratie en te zeggen dat je jezelf openstelt voor haar.

Rust is ook een vereiste, al is het alleen intern. Een hoofd vol gedachten blokkeert inspiratie.

Je kunt een band opbouwen met inspiratie en haar een vaste plaats in je leven geven. Een meesterlijke creator voorziet steeds voldoende tijd en ruimte waarin ze kan floreren. En heeft er vertrouwen in dat ze er zal zijn. De uitwisseling gebeurt gevoelsmatig en moeiteloos.

Inspiratie kan je overvallen en je treffen op een moment dat je even de middelen niet hebt om haar te ontvangen. Maar wie inspiratie echt naar waarde schat, geeft haar met plezier en vanuit dankbaarheid voorrang.

Inspiratie is als een diva die erop staat om op haar wenken bediend te worden. Maar ze kan ook geduldig zijn. Ze heeft begrip voor de drukke dagdagelijksheid van haar ontvangers en voor onverwachte omstandigheden. Als het moet, dan blijft ze wel even in de buurt wachten tot de omstandigheden gunstig zijn. Maar als de respons uitblijft, dan zal ze zich tot andere ontvangers wenden.

Inspiratie is dus niet persoonsgebonden, noch kan ze iemand toegeëigend worden. We kunnen onszelf wel wijsmaken dat bepaalde lumineuze ideeën zomaar vanuit onszelf zijn opgeborreld, maar in wezen zijn ze ons binnengevallen.

Inspiratie hoeft geen erkenning, haar ontvangers mogen gerust in de waan verkeren dat ze alles zelf bedenken, zolang zij maar tot uiting komt. Ze heeft geen ego, ze is enkel een potentieel, een energie die een vorm wil zijn.

Als haar aanwezigheid het halsstarrig laat afweten, dan moet je de reden bij jezelf zoeken. Want elk ontvankelijk open kanaal zuigt inspiratie aan. Indien dit niet het geval is, dan is er iets dat de ontvangst blokkeert. Dat kunnen gedachten en overtuigingen zijn. Onrust. Een gebrek aan zelfvertrouwen. Of iets anders.

Te hard willen werkt ook niet, op geen enkel vlak trouwens. Het is beter om iets hartstochtelijk te willen, ernaar te handelen en het dan in volle vertrouwen weer los te laten. Zit niet te wachten op inspiratie, maar vertrouw erop dat ze wel zal komen. Speel, leer en experimenteer ondertussen gewoon verder. Onverwacht zal zij plots opduiken en jou doen glimlachen.

Mijn relatie met inspiratie is redelijk hecht. Ik maak bewust tijd voor rustige momenten op mezelf, wat ruimte schept voor spontane creativiteit. En in zulke omstandigheden bezoekt inspiratie mij graag. Ze fluistert mij een idee of een paar sterke zinnen toe. Ik neem vervolgens een notitieboekje of klap mijn laptop open. En dan laat haar stromen, via mijn vingers het leven in.

IMG_20190703_122012-01.jpeg

Antwoord op het artikel 'De schaduwkant van meditatie waar niemand over spreekt’.

Deze ochtend ontving ik de link naar het artikel van Peter Brems omtrent meditatie in mijn mailbox, genaamd ‘De schaduwkant van meditatie waar niemand over spreekt’. Mijn vermoeden dat het ging over het feit dat meditatie vaak alles behalve gemakkelijk is en zelfs enorm confronterend kan zijn, werd bij het lezen bevestigd. Er schuilt dan ook veel waarheid in het artikel.

Toch kon ik me, als ervaringsdeskundige, niet ontdoen van het idee dat meditatie hier onterecht wordt gezien als een ‘middel’ dat gevaarlijk kan zijn. Een ‘middel’ in de zin van een extern antwoord of formule, net zoals een medicijn. Deze denkwijze, die trouwens typerend is voor onze cultuur en tijdsgeest, impliceert dat de antwoorden om onszelf te helpen buiten onszelf te vinden zijn. Dat meditatie een techniek is die we kunnen uitproberen om te kijken of het ons ligt. Komen er onaangename gewaarwordingen tot stand, dan wordt de techniek afgedaan als ‘niet geschikt wegens bijwerkingen’. De oorzaak van de problematiek die tot uiting komt dankzij meditatie, wordt gezocht in het zogenaamde middel, terwijl meditatie in feite niets anders is (of kan zijn) dan een uitvergroting van wat er reeds speelt bij de persoon die mediteert.

De drempel die veel mensen voelen als het gaat over meditatie, wordt met de publicatie van schrijfsels van deze aard, alles behalve verlaagd. Het is echter wel waar dat veel mensen een onrealistisch beeld hebben van meditatie. Zoals het artikel beschrijft, worden de moeilijke gewaarwordingen die meditatie kan ontbloten, veelal niet voldoende belicht. De vanzelfsprekende connotatie met een lachende Boeddha op zijn kussen zit dan ook goed ingeprent.

Meditatie hoort niet positief of negatief  te zijn. Het zou zelfs goed zijn om helemaal niets te verwachten van meditatie. Om gewoon stil te zijn en te luisteren naar wat er intern speelt. Zonder oordeel of weerstand. Want dat is wat meditatie eigenlijk is: luisteren naar jezelf. Bewust voelen wat er zich onder de ruis van je dagelijkse leven roert. Je ogen dichtdoen en je op je ademhaling richten kan daarbij helpen. Het artikel van Brems is vooral gericht op wat er al dan niet uit meditatie te halen valt en waar de valkuilen liggen. Maar aan de eigenlijke definitie van meditatie wordt weinig aandacht besteed.

Men vergelijkt meditatie met psychotherapie, want ook deze op zelfontwikkeling gerichte techniek zou niet voor iedereen werken. “Geen enkele therapeutische interventie heeft altijd een positief effect.” Aldus Professor Filip Raes van de KU Leuven. De vraag is echter: wat versta je onder een positief effect? Is de bewustwording van negatieve of moeilijke gewaarwordingen door psychotherapie of meditatie niet juist iets positief? Of gaan we ervan uit dat deze technieken enkel ‘werken’ indien we er vrolijk en rustig van worden?

Op lange termijn kan frequente meditatie effectief bijdragen aan een constructieve gemoedstoestand of interne rust. Ik voel zelf hoe het integreren van een dagelijks meditatieritueel mij mentaal heeft veranderd. Net als zoveel mensen, ben ik ooit beginnen mediteren om er ‘beter’ van te worden. Om mezelf te verlossen van de innerlijke spanning die een eindeloze (en vaak onbewuste) gedachtestroom met zich meebrengt. En ook ik ervoer veel weerstand in het begin. Het was zeker niet plezierig te noemen, eerder confronterend. Mijn innerlijke commentator leek geen moment te kunnen zwijgen en het was dan ook verleidelijk om mezelf daarvoor te veroordelen. Soms doken er uit het niets onaangename gevoelens op die ik, uit gewoonte, zo snel mogelijk de kop wou indrukken. Het was gemakkelijk om te stellen dat ik mijn tijd aan het verspillen was door al dat stilzitten en dat het toch niet werkte. Gelukkig bleef ik volharden, want ik wist dankzij opzoekingswerk dat het normaal was om zulke dingen te ervaren.

Zoals het artikel aanhaalt in de besluitende tips, is meditatie een manier om de geest of denkwereld te trainen. En net zoals bij het trainen van je spieren kun je dus beter niet teveel ineens willen bereiken en het proces geleidelijk aan opbouwen. Het is normaal om weerstand en tegenzin te voelen wanneer je voor het eerst begint te trainen. Het is moeilijk, maar weet dat de moeilijkste dingen dankzij geduld en doorzettingsvermogen vaak de mooiste vruchten opleveren. Het is de moeite waard om jezelf van tijd tot tijd even onder druk te zetten.

De vraag of we allemaal moeten gaan mediteren, wordt in het artikel resoluut met een neen beantwoord. Het is inderdaad waar dat niets moet, dat de keuze om te mediteren volledig vanuit eigenliefde en nieuwsgierigheid dient te ontstaan en niet vanuit een gevoel van verplichting omdat we anders denken dat we ‘niet goed bezig’ zijn. Bewust dingen doen die moeilijk zijn, maar waarbij je wel het vermoeden hebt dat het je kan doen groeien, is absoluut een teken van eigenliefde. Het probleem is echter dat velen onder ons het moeilijke of negatieve liever uit de weg gaan. We gaan er quasi vanzelfsprekend van uit dat het niet hoort om moeilijke emoties te voelen. Dat er iets mis is met lijden. En dat we best voorzichtig  omspringen met technieken zoals meditatie die de kans op lijden (lees confrontatie met jezelf) vergroten. Dat is ook de ondertoon die voelbaar is in het artikel van Brems.

Het is een misvatting dat er iets verkeerd is aan het voelen van mentale pijn, spanning of andere negatieve gewaarwordingen. Reeds als kind krijgen we aangeleerd dat we beter streven naar geluk en blijheid en dat het uiten van de zogenaamde duisternis van ons bewustzijn niet geapprecieerd wordt.

De mensen die meditatie afzweren omdat ze zodanig geschrokken waren van de negatieve gevoelens die naar boven kwamen, laten in mijn ogen een mooie kans voorbij gaan. Want ze schrikken in feite enkel van zichzelf, van wat er al die tijd reeds onder het oppervlak van hun bewustzijn lag te sudderen. Het ervaren van zulke overweldigende confrontatie is eigenlijk een mooi cadeau, want het kan klaarheid scheppen in bepaalde werkpunten die misschien al jaren genegeerd worden. En de heftigheid van de ervaring is geen indicatie voor de hardnekkigheid van een werkpunt, maar eerder een teken van klaarheid. Het is ook zo dat de ideeën die we op onze gewaarwordingen projecteren vaak angstaanjagender zijn dan de ervaringen op zichzelf.

In onze cultuur zijn we meester in het negeren van onbewuste destructieve processen. De ervaring van iets ongewenst wordt meestal op iets of iemand anders afgeschoven. Weinig mensen achten zich verantwoordelijk voor hun lijden. Verantwoordelijk opnemen voor je lijden is trouwens niet hetzelfde als gebukt gaan onder schuldgevoelens. Het gaat eerder over jezelf weer in je kracht plaatsen, wetende dat je geen speelbal bent van externe factoren.

Stil worden, bewust naar je innerlijke stem luisteren of mediteren is absoluut een aanrader in contrast met de haastigheid van onze tijdsgeest. Als we niet ergens naartoe aan het hollen zijn, dan zitten we veelal voor een scherm. Televisie kijken of scrollen op de smartphone wordt verkeerdelijk beschouwd als tot rust komen, maar wanneer maken we eens tijd voor simpelweg ‘niets’? Voor gewoon stilzitten, al dan niet met de ogen dicht? Als we consequent fysiek en mentaal in beweging blijven, dan krijgen we geen duidelijk beeld over wat er in ons onderbewustzijn aan het groeien is. Enkel focus en stilte kan daarin meer klaarheid scheppen. Zoals met alles is doseren hier een sleutelwoord. Maar ook zelfvertrouwen. Want als je weet dat elke gewaarwording een product van eigen makelij is, dan ligt de sleutel tot verlossing steeds in eigen handen.

Link naar het artikel van Peter Brems: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/06/07/wat-als-mediteren-fout-loopt/

frustration meditation

Negatieve gevoelens constructief gebruiken

In mijn vorige tekst, genaamd ‘Harmonieus leven in de dualiteit: een kwestie van evenwicht in de illusies’, sprak ik over hoe we in onze dualistische wereld een onderscheid maken tussen negatief en positief. En dat het ene niet zonder het andere kan bestaan. In deze tekst wil ik even dieper ingaan op het omgaan met zogenaamde negativiteit. En hoe we moeilijke gevoelens constructief kunnen gebruiken.

Wanneer we boosheid, woede, verdriet, angst, onmacht of wanhoop voelen, dan klasseren we deze gevoelens veelal als negatief en ongewenst. De gevoelens waaronder we lijden zijn het product van gedachten die geprojecteerd worden op bepaalde gebeurtenissen. De gebeurtenissen zijn op zichzelf neutraal, het zijn de ideeën die we over iets, iemand of onszelf hebben die we beoordelen en categoriseren. Als je beseft dat je zelf verantwoordelijk bent voor je gedachten en gevoelens, dan impliceert dit dat je de keuze hebt om bepaalde dingen te denken en voelen. En keuze betekent vrijheid. Je kunt jezelf dus verlossen van het lijden door je gedachten en overtuigingen te transformeren.

Maar deze keuzevrijheid betekent niet dat het aangeraden is om enkel voor aangename of positieve gewaarwordingen te kiezen. Het ervaren van moeilijke of negatieve gevoelens is in feite een zeer vruchtbaar gegeven. Want het zijn vooral de moeilijkste uitdagingen die een boost betekenen voor onze zelfontwikkeling. Wie diepgaand bewust is van zijn scheppingsvermogen en vrijheid durft het ook aan om te kiezen voor de minder gemakkelijke weg.

De gevoelens die we als ongemakkelijk omschrijven, willen we vaak zo snel mogelijk achter de rug hebben. We voelen een sterke weerstand tegenover wat moeilijk aanvoelt. Het zijn niet de gevoelens die een obstakel vormen, maar (alweer) de gedachten die we op de gevoelens projecteren.

Wanneer we bijvoorbeeld verdriet voelen, dan proberen we het snel weg te slikken. We zeggen tegen onszelf dat we ons moeten ‘vermannen’. Veel mensen excuseren zich voor het uiten van verdriet. Dit toont aan dat we het gevoel niet willen aanvaarden en het zo snel mogelijk teniet willen doen. Deze weerstand is eigenlijk nog moeilijker dan de emotie op zichzelf. Wanneer we de emotie niet proberen te onderdrukken en gewoon laten ‘stromen’, dan maken we het onszelf veel minder moeilijk. Ons aantrekken wat een ander daar eventueel van zal denken of zeggen, is een vorm van zelfsabotage waar we beter geen aandacht/energie aan besteden.

Verdriet is nog een ‘gemakkelijk’ voorbeeld. Maar wat met woede en boosheid? We weten immers hoe (zelf)destructief deze emoties kunnen werken. Ook hier maakt weerstand de dingen alleen maar complexer. Maar ze in volle ornaat en ongecontroleerd tot uiting laten komen, is anderzijds ook niet aan te raden.

Elke emotie, hoe intens en overweldigend deze ook mag zijn, dient gevoeld te worden. Jouw gevoelens en emoties (er is een verschil tussen beide, maar dat is in het kader van deze tekst niet meteen relevant) zijn jouw eigen creaties. We zijn allemaal scheppers die verantwoordelijkheid dragen voor datgene dat we tot stand laten komen. Als je woede schept, al dan niet bewust, dan moet je iets doen met die creatie. Een gevoel tot stand laten komen om het vervolgens te negeren, levert op termijn enkel een uitvergroting van dat gevoel op. Hoe groter en zwaarder je het gevoel op de achtergrond laat worden, des te moeilijker en pijnlijker het zal voelen om je ervan te ontdoen.

Het aanvaarden van onze creaties/gevoelens is een belangrijk aandachtspunt. Het getuigt van een gebrek aan eigenliefde wanneer we onszelf berispen omwille van het tot stand brengen van bepaalde gevoelens. In plaats daarvan kun je je gevoelens beter bewust doorvoelen en er aandacht aan besteden. Je kunt bijvoorbeeld in dialoog gaan met die gevoelens (met jezelf) en vragen wat je kunt doen om ze constructief te verwerken.

Boosheid en woede zijn zeer beweeglijke energieën. Ze worden gemakkelijk naar agressie vertaald. En aangezien agressie niet getolereerd wordt in onze samenleving, lopen er heel wat mensen met opgekropte gevoelens rond. Op een gegeven moment loopt de spreekwoordelijke emmer der gevoelens over en is er sprake van controleverlies, wat alles alleen maar erger maakt. Omwille van de beweeglijke aard van deze emoties, kunnen ze constructief omgezet worden naar fysieke acties zoals sport. Je kunt je als het ware ‘afreageren’ door bijvoorbeeld hard te gaan rennen, te fietsen of door een zelfverdedigingssport aan te leren. Op die manier kun je jezelf ontladen van die interne spanning en de gevoelens laten stromen. Sport en fysieke inspanning is ideaal om jezelf te ontdoen van interne spanning of onrust. De opzwepende ‘negatieve’ gevoelens kunnen fungeren als brandstof of motivator om je grenzen te verleggen.

Naar mijn weten, ging ik niet zozeer gebukt onder boosheid of onderdrukte agressie, maar ik was mij wel bewust van een innerlijke spanning. Ik vond het vaak niet evident om mij volledig te ontspannen. Ik maakte mezelf ook gek door eindeloos te (over)denken en te analyseren waardoor ik moeite had om in te slapen. Daarbij kwam ook nog eens dat ik me soms angstig voelde omdat ik dacht dat ik weerloos en kwetsbaar was en zodus een gemakkelijk slachtoffer. Mezelf de efficiënte zelfverdedigingstechnieken van Krav Maga (synoniem voor contactgevecht of close combat) eigen maken, heeft absoluut geholpen om mij te ontdoen van die vervelende gewaarwordingen.

In de trainingszaal heb ik geen tijd om te denken en ik kan de onrust en frustratie constructief gebruiken om doeltreffende resultaten te genereren. Wanneer ik mijn hoofd tijdens het trainen bijvoorbeeld onvoldoende bescherm en zodus klappen incasseer, dan voel ik frustratie en boosheid opborrelen die ik vervolgens onmiddellijk transformeer naar een onverschrokken strijdlust. Het ervaren van deze confronterende gevoelens helpt mij om de krijgster in mezelf naar boven te halen die niet met zich laat sollen. Indien de trainingen gemakkelijker zouden zijn, geen uitputting, angst of frustratie zouden opwekken, dan zou ik deze strijdlustige kant van mezelf nooit hebben leren kennen. Dit is ook het geval in het dagelijks leven. Er mogen best uitdagingen zijn, anders is het leven te gemakkelijk en stagneren we in onze groei.

Ik heb nu gekozen voor het aanleren van deze zelfverdedigingstechniek, maar het hoeft niet altijd zo extreem te zijn. Er zijn tal van manieren om jezelf te ontdoen van spanning. Ieder moet voor zichzelf uitmaken wat het beste werkt om zich constructief te ontladen van negatieve gewaarwordingen. Onthoud vooral dat het gaat (vooral bij woede en boosheid) om een krachtige energie die ingezet kan worden om iets te verwezenlijken waarover je je achteraf goed voelt. Zie moeilijkheden als een nieuwe kans om te groeien en om sterker te worden. Zo kan wanhoop bijvoorbeeld getransformeerd worden naar vastberadenheid. Diepgaande wanhoop ten gevolge van een chronische ziekte betekende voor mij een sterke drijfveer om mijn levensstijl in vraag te stellen en hardnekkige, schadelijke overtuigingen overboord te gooien. Zonder die wanhoop had ik nooit zo intens aan mezelf gewerkt. Ik pluk de dag van vandaag nog steeds de vruchten van de wanhoop die ik jaren geleden ervoer.

Angst om terug ziek te worden, heb ik ondertussen ook weten te transformeren naar iets constructief. In plaats van eronder gebukt te gaan, of de angst weg te duwen en te veroordelen, gebruik ik de angst als ultieme motivator om goed voor mezelf te zorgen. Want ik wil ALLES doen om niet terug ziek te worden. Ook al betekent dit dat ik soms dingen moet doen die het gros van de mensen rondom mij niet doet, noch begrijpt. Mijn welzijn is absolute prioriteit en de mening van een ander is daaraan ondergeschikt. De angst houd mij alert en zorgt ervoor dat ik niet verval in oude destructieve gewoontes.

Dus wanneer je iets ervaart waarvan je je liever zou willen verlossen, denk er dan aan dat deze ervaring een stimulator in je persoonlijke groei kan betekenen. Maak gebruik van je moeilijke gevoelens en laat ze voor jou werken in plaats van tegen jou.  

_20160521_172402.JPG

Harmonieus leven in de dualiteit: een kwestie van evenwicht in de illusies

We maken een onderscheid tussen positieve en negatieve gevoelens. Tussen wat goed voelt en wat niet. Tussen liefde en haat. Mooi en lelijk. Zwart en wit. Dit betekent dat we de dingen die we ervaren, categoriseren en beoordelen. En in de dualistische of polaire wereld waarin we leven is dat niets abnormaals.

Maar dit hoeft niet te betekenen dat we moeten kiezen of verwerpen. Ik heb ontdekt dat het mogelijk is om in het reine te zijn met de dualiteit zonder de dingen op te splitsen. Hoe paradoxaal het ook mag klinken: de dualiteit der dingen is niets anders dan eenheid. Want het ene kan onmogelijk bestaan zonder het andere. En dat stelt mij gerust.

Ik hoef mij bijvoorbeeld niet bedreigd te voelen door onwetendheid omdat ik nu weet dat onwetendheid niet kan bestaan zonder haar tegenovergestelde, namelijk kennis. Als jong meisje concludeerde ik op een gegeven moment dat onwetendheid de bron van alle ellende was. En dat we onwetendheid de wereld moesten uithelpen. Nu weet ik dat de kennis waar ik zo van hou niet kan bestaan zonder onwetendheid. Tegenpolen zijn met elkaar verbonden. Ze zijn in feite één geheel. Ze vullen elkaar aan.

Hoe weten we wat het is om geliefd te zijn, als we geen notie hebben van het omgekeerde? Wat weten we over vrijheid zolang we ons niet gevangen hebben gevoeld? We kunnen de waarde der dingen pas echt inschatten als we het geheel hebben ervaren. Het cliché zegt dat je pas beseft wat je hebt, op het moment dat je het verliest. En dat is, zoals de meeste clichés, helemaal waar.

Wanneer we iets ervaren dat we liever niet ervaren, iets dat we negatief noemen, dan is weerstand tegen die ervaring geen oplossing. Negatieve of moeilijke gevoelens hebben evenveel ‘bestaansrecht’ als positieve gewaarwordingen. Ik ben ervan overtuigd dat niets voor niets is. Dat er achter alles een boodschap of reden schuilt. Wanneer we het negatieve wegwuiven of negeren, dan gaan we aan die boodschap voorbij. Het vraagt moed en vertrouwen om moeilijke ervaringen te doorvoelen en te accepteren. Maar in plaats van boos en opstandig te worden, kunnen we ons afvragen: wat wil dit zeggen? Wat wordt er gecommuniceerd? Wat zie ik over het hoofd?

Een bepaalde problematiek zal zich blijven herhalen zolang we de boodschap of levensles niet begrepen hebben. Mijn ervaring met een chronische ziekte is daar een goed voorbeeld van. Zolang ik niet doorhad dat het antwoord van de problematiek in mezelf te vinden was, bleef dezelfde ellende zich telkens opnieuw voordoen. Ik vroeg aan iedereen behalve aan mezelf: wat moet ik doen om te genezen?

Als er zich symptomen voordoen, dan vraag ik aan mezelf wat ze willen zeggen. Ik vraag aan mezelf wat ik wil. Wat probeer ik aan mezelf te communiceren? Ik leg de verantwoordelijkheid dus bij mezelf. Wat niet wil zeggen dat ik mezelf iets verwijt of dat ik iets ‘fout’ doe. Ik heb geleerd dat goed en fout eveneens polaire concepten die evenwaardig zijn in hun bestaan. Maar het blijven wel concepten, ideeën in ons hoofd, die sterk onderhevig zijn aan subjectiviteit. Omwille van die subjectiviteit is er in ons dualistisch bestaan geen absolute waarheid. Elke bewering kan tegengesproken worden. Juist omdat elke bewering gewoonweg niet kan bestaan zonder haar tegengestelde.

Fysieke problematieken zoals ziekte of pijn, zijn een uitvergroting van datgene dat reeds aanwezig was, alvorens de problemen zich fysiek manifesteerden. Indien een bepaald aspect van onszelf, of een levensles, systematisch genegeerd wordt, dan zal deze alleen maar groeien en transformeren tot iets dat we niet meer kunnen negeren. Zo heb ik het bijvoorbeeld jarenlang nagelaten om mijn grenzen vanuit eigenliefde af te bakenen. Ik deed wat ik dacht dat ik moest doen, vaak in functie van wat anderen over mij zouden denken. Maar ik deed niet wat ik eigenlijk voelde dat ik wou doen en deed mezelf daarmee tekort. De boodschap omtrent het afbakenen van grenzen werd mij doorheen de jaren steeds prominenter opgedrongen totdat ik elke dag ziek in bed lag. Als men mij toen zou gevraagd hebben hoe de ziekte mij deed voelen, dan had ik geantwoord: begrensd!

Pas als ik doodziek was en niet meer in staat was om anderen te pleasen en mijn prestatiedrang achterna te lopen, dan was ik bereid om naar mijn eigen noden te luisteren. Pas dan besefte ik wat echt belangrijk was in mijn leven. Ik zag eindelijk in hoe belangrijk het was om mijn grenzen te respecteren. Daarmee wil ik zeggen: kiezen voor wat ik graag doe en me niet verplicht voelen om iets anders te doen. Maar om tot dat inzicht te komen, heb ik mezelf serieus onder druk moeten zetten.

In wezen is alles één en is er geen onderscheid tussen de dingen die bestaan. Jij en ik zijn één. Vanuit ons fysieke menselijk perspectief is dat niet evident om gewaar te worden. De dualiteit die we menen te voelen is eigenlijk een illusie. Maar dat wil niet zeggen dat deze illusie geen betekenis heeft. Ook de dualistische illusie is er met een reden. In essentie maken alle dingen deel uit van één oneindig scheppend bewustzijn. We kunnen dit God noemen. En God wil en kan werkelijk alles ervaren. Maar dan ook ALLES. De mogelijkheden zijn oneindig. Mijn perspectief als Karolien Deman is daar slechts een heel klein deeltje van. Jouw perspectief als lezer is een ander deeltje. Om alles diepgaand te kunnen ervaren, werden er verschillende perspectieven ontworpen. Vanuit een bepaald perspectief lijkt het inderdaad dat er een verschil is tussen ik en de ander. Mijn perspectief versus jouw perspectief. Maar toch zijn we één en dezelfde die beide perspectieven aan het ervaren is. En alles wordt simultaan ervaren, hier en nu. Want ook tijd en ruimte zijn illusies.

Levende als mens in een dualistische wereld, zijn we onderhevig aan illusies. En dat is oké. We kunnen meester worden in het hanteren van illusies. Illusies kunnen getransformeerd of gecreëerd worden. En een evenwicht in de dualiteit der illusies is nog het meest wensbare. Bijvoorbeeld: toen ik erg ziek was, leefde ik in de illusie van begrenzing of beperking. Deze illusie die ik als negatief beschreef, had toen de overhand. Ik had mezelf kunnen neerleggen bij dat idee en definitief besluiten dat beperking nu eenmaal deel van mijn leven uitmaakte. Heel even heb ik dat ook oprecht gedacht. Maar ik heb het tij weten te keren. Ik werd mij bewust van mijn beperkende overtuigingen en besloot om alles op alles te zetten om deze te transformeren. Ik was zodanig ziek en wanhopig dat ik werkelijk alles wou proberen. Het transformeren of herprogrammeren van overtuigingen en gewoonten is een erg moeilijke maar zeer vruchtbare oefening. In mijn boek en video’s heb ik daar meermaals over.

Er bestaan heel veel technieken die je kunt toepassen om je overtuigingen en gewoonten te transformeren. Alom gekende zijn bijvoorbeeld meditatie, visualisatie of het uitspreken van affirmaties. Om los te komen van mijn ideeën omtrent beperking, focuste ik elke dag op het omgekeerde, namelijk onbeperkt zijn. Mantragewijs sprak ik affirmaties uit waarin ik mezelf overtuigde van mijn onbegrensde mogelijkheden. Ik zei tegen mezelf dat ik alles kon. Dat ik tot alles in staat was. Ik oefende mezelf in het simuleren van zulke ervaring. Hoe zou het zijn indien ik fysiek onbeperkt was? Wat zou ik dan doen? En nog belangrijker: wat zou ik dan voelen? Dat is wat visualiseren is.

Nu ik mij niet meer ziek voel en daadwerkelijk alles kan doen waar ik zin in heb, besef ik dat ik in wezen zowel beperkt als onbeperkt ben. Want ik ben alles, ik ben het geheel, en het geheel sluit niets uit. Net zoals alles in de dualistische wereld, heeft ook beperking een tegenpool nodig om te kunnen bestaan. Ik aanvaard beide polen. En dat aanvaarden gaat heel gemakkelijk als er een evenwicht is tussen beide polen. In de periode dat ik me ziek voelde, was dat evenwicht zoek. Ondanks dat de dualiteit een illusie is, dienen we om echt gelukkig en vrij te zijn een evenwicht te hanteren in de illusies. Je hoeft dus niet te kiezen tussen goed of slecht. Tussen licht of donker. Je bent beide. En naargelang de context kan het ene of het andere doorwegen. Dat bepaal jij zelf. Want jij bent de schepper van je realiteit. Een schepper of een kunstenaar die kan kiezen uit een oneindig palet aan mogelijkheden.

In de dualiteit heeft alles zijn tegengestelde nodig om te kunnen bestaan.

In de dualiteit heeft alles zijn tegengestelde nodig om te kunnen bestaan.

Positieve reflecties

Alles wat je denkt en zegt, weerspiegelt in je realiteit. Daarvan ben ik overtuigd. Dat weerspiegelen neem ik ook letterlijk. De spiegel waar ik elke dag in kijk, reflecteert krachtige termen. Ik schrijf ze met lipstick op het glas. Achter deze spiegel zitten ook briefjes met mooie boodschappen voor mezelf. Dit zijn kleine hulpmiddelen die doordringen in mijn (onder)bewustzijn. Want elk woord heeft een vibratie. Ik reflecteer daarom de meest heilzame vibraties op mezelf.

Ik hoor zo vaak mensen negatieve uitspraken doen over zichzelf. En die worden dan ook nog eens frequent herhaald en bevestigd. Ik probeer me bewust te zijn van mijn negatieve overtuigingen en transformeer deze naar iets positief. Ik doe dit op verschillende manieren. Het schrijven op mijn spiegel is één van mijn technieken.

Vroeger zou ik hiermee gelachen hebben. Ik dacht dat positieve affirmaties geen of weinig effect hadden. Maar ik heb geleerd dat transformatie en heling juist schuilt in de kleine alledaagse dingen. Consequente herhaling van lieve boodschappen voor jezelf, kan tot grootste resultaten leiden.

Ik voel me dan ook vrij, gezond en sterk. En ik ben daar zo ontzettend dankbaar voor. En als ik eens een minder sterke dag ervaar, dan heb ik vertrouwen. Dan vergeef ik mezelf en weet ik dat het hoort bij het proces van ontwikkeling.

reflections.jpg


Gedicht

Dit gedicht schreef ik naar aanleiding van een groepstentoonstelling (Kunstoevers te Aalst) waaraan ik deelnam. Deze tekst vergezelde mijn sculptuur, ‘De Woekeraar’. Het gaat over de storende gewoontes van mijn brein en hoe ik mezelf daarvan verlos.

gedichtkunstoevers.jpg

Wat is de realiteit?

Het is een uitdaging om concepten te definiëren die als vanzelfsprekend worden beschouwd. Want eenmaal je een sluitende definitie probeert te vormen, merk je al snel dat de dingen vaak niet zijn wat ze lijken.

Wat verstaan we bijvoorbeeld onder het begrip ‘realiteit’? Wat bedoelen we precies als we zeggen dat we ‘realistisch’ moeten zijn?

Stilzwijgend en quasi unaniem nemen we aan dat de realiteit een vaststaand gegeven is. Iets waar we niet omheen kunnen. Vanuit die veronderstelling voelen we ons vaak geworpen in de realiteit, als een toevalligheid dat onderhevig is aan externe wetten. De realiteit wordt dan als positief of negatief geïnterpreteerd. Gunstig of ongunstig. Als iets waar we dienen mee rekening te houden.

We beperken onszelf ook door te stellen dat het ‘onrealistisch’ is om bepaalde dingen te denken of verwachten. Want we gaan ervan uit dat we ons moeten aanpassen aan de realiteit rondom ons.

Maar wat de realiteit geen op zichzelf staand fenomeen is? Wat als de realiteit een product is van onze gedachten en interne leefwereld? Het interessante aan deze stelling is dat ze wetenschappelijk onderbouwd kan worden, gestaafd op zogenaamde harde feiten.

Het is namelijk een feit dat de manier waarop wij onze realiteit ervaren afhankelijk is van ons perceptievermogen. En dat perceptievermogen bestaat uit onze hersenen die externe prikkels omzetten naar een verstaanbaar en gemakkelijk hanteerbaar geheel. Verstoorde hersenfuncties of psychische aandoeningen tonen aan dat de realiteit veranderlijk is.

Kortom: wat je ervaart, is wat je zelf maakt. De hersenen creëren een logica die gericht is op zelfbehoud en overleving. Het is niet te bewijzen, maar we gaan ervan uit dat iedereen met ‘normaal’ functionerende hersenen min of meer hetzelfde ervaart. Als er iemand iets beweert dat niet strookt met het algemeen aanvaarde idee over wat de realiteit is of niet is, dan twijfelen we aan de functies van het perceptievermogen van die persoon.

Stel dat de realiteit inderdaad iets is dat buiten onszelf bestaat, iets dat zonder bewustzijn of perceptie voort blijft bestaan. Wat als de realiteit geen levend wezen nodig heeft om te kunnen zijn? Wat voor iets is de realiteit dan? Hoe zou je dit omschrijven?

Dit is een vraag die zich zeer moeilijk laat beantwoorden omdat het onmogelijk is om ons voor te stellen wat de realiteit is zonder ons bewustzijn. We zitten als het ware gevangen in ons perceptievermogen en kunnen daarom de realiteit niet interpreteren of omschrijven als iets dat los van onszelf bestaat.

Het concept realiteit is eveneens iets dat we zelf bedacht hebben, zonder menselijke interactie is er niets dat als dusdanig wordt aangeduid of gecategoriseerd. Wanneer de realiteit als een fenomeen wordt afgebakend, dan impliceert dit dat het tegengestelde van de realiteit ook moet bestaan. We denken te weten wat de realiteit is en wat ze niet is. Maar we kunnen dit slechts beoordelen binnen de beperkte grenzen van ons perceptievermogen. Dus eigenlijk kunnen we onszelf alleen maar iets wijsmaken en binnen het kader van die illusie afspraken maken.

Dat de realiteit veranderlijk is en onderhevig aan het perceptievermogen is een feit. Want elk levend wezen op aarde ervaart de realiteit op een andere manier. Zo zal de realiteit van een bacterie er anders uitzien dan de realiteit van een dolfijn. Er zullen ongetwijfeld wel mensen zijn die ervan overtuigd zijn dat het perceptievermogen van de mens superieur is ten opzichte van dat van andere wezens. En dat daarom de realiteit die een mens ervaart de ‘juiste’ perceptie is. Zulke denkwijze functioneert zeer nauw binnen de beperking van de eigen vermogens. Een denkwijze die mij interessanter lijkt, gaat ervan uit dat de perceptie van elk levend wezen een bijdrage levert aan het concept realiteit. Dat elke visie, elke bewustzijnsvorm, een elementair en evenwaardig deeltje vormt van de algemene ervaring van het leven. En we kunnen het denkveld zelfs nog breder open trekken door niet alleen levende wezens capabel te achten om een realiteit te ervaren. Want wie zegt dat planten geen realiteit ervaren? Of rotsen? Of de tafel waarop ik nu aan het schrijven ben?

Misschien ben ik ondertussen de aandacht van een deel van mijn lezers verloren. Het stellen dat een tafel een vorm van bewustzijn heeft, is voor veel mensen dan ook een brug te ver. En ik kan dat begrijpen. Maar anderzijds vraag ik me ook af waar de grens dan precies getrokken wordt? Moeten we het concept realiteit linken aan het hebben van een zenuwstelsel en hersenen? Of nemen we de percepties van de plantenwereld er ook nog bij als willen weten waar het ervaren van de realiteit precies eindigt en begint?

Het lijkt me alleszins wel duidelijk dat de realiteit zich minder gemakkelijk en afgelijnd laat definiëren dan dat veel mensen denken. Als men mij dan ook het advies geeft om ‘realistisch’ te zijn, dan kan ik daar weinig betekenis aan geven. Of toch niet de betekenis die het gros van de mensen voor ogen heeft bij het horen van die woorden.

Ik leef volgens de wetenschap die zegt dat ikzelf verantwoordelijk ben voor mijn realiteit. Alles wat ik als realistisch beschouw, kan zich manifesteren in mijn realiteit. Ik wacht niet op gunstige omstandigheden, maar ik creëer zelf mijn omstandigheden. En daarmee bedoel ik dat de keuze om op een bepaalde manier ergens op te reageren geheel bij mezelf ligt. Wat ik denk, ervaar en voel is het product van mijn perceptievermogen. Het is aan mij om dat perceptievermogen zodanig af te stellen dat ik er baat bij heb.

Ik ben ook kritisch als het gaat over de percepties waarmee mijn hersenen komen aandraven. Want ik weet dat ze vaak veiligheidshalve vanuit gewoonte ontstaan. Mijn ingebakken, aangeleerde responsen en interpretaties zijn niet altijd de meest gunstige of slimste. Mijn tekst genaamd ‘Het brein en ik’ sluit naadloos aan bij deze slotwoorden.

Kom los van het zwart-wit denken en zie in dat de realiteit geen vaststaand feit is, noch bestaat er een eenduidige afgelijnde waarheid. Alle opties zijn intern te vinden/maken.

Kom los van het zwart-wit denken en zie in dat de realiteit geen vaststaand feit is, noch bestaat er een eenduidige afgelijnde waarheid. Alle opties zijn intern te vinden/maken.

Het verhaal van je leven

Het is mij opgevallen hoe graag mensen een verhaal vertellen over zichzelf. Elke gewoonte, overtuiging en zielensmart wordt toegeschreven aan het levensverhaal waarmee ze zich identificeren. Vaak bestaat de kern van zo’n levensverhaal uit een moeilijke kindertijd, een ziekte of een traumatische gebeurtenis. Gebeurtenissen uit het verleden worden verantwoordelijk geacht voor de huidige staat van zijn.

“Omdat ik als kind misbruikt werd, ben ik nu zeer gesloten en achterdochtig van aard.”
“Ik kan mezelf niet veranderen, want depressie is erfelijk in mijn familie.”
“Ik ben zeer onzeker en kwetsbaar, daarom ga ik bepaalde uitdagingen uit zelfbescherming liever uit de weg.”

Dit zijn slechts drie beknopte voorbeelden van verhalen die mensen over zichzelf kunnen vertellen. Met het verstrijken der jaren stopt de verteller vaak met het uitbreiden van zijn verhaal en blijft het reeds vertelde steeds herhaald worden. Elke nieuwe ontmoeting nodigt uit om het vast gehanteerde levensverhaal vanonder het stof te halen.

Jammer genoeg is het gros van de vertelde verhalen die ik hoor negatief van aard. Zelfmedelijden vormt niet zelden een prominent onderdeel van het verhaal. Het probleem ligt in het gevoel van machteloosheid ten opzichte van het verhaal waarin men zich bevindt. Veel mensen beschouwen zich als een speelbal van het lot en zijn ervan overtuigd dat geluk iets is dat enkel bij toeval kan plaatsvinden.

De moeilijke omstandigheden, zoals een traumatische jeugd of erfelijkheidsfactoren, dienen zich inderdaad aan als iets waar je geen controle over hebt. Maar het verhaal dat je er achteraf over vertelt, is wel volledig naar keuze in te vullen. Het is een keuze om verbitterd en negatief rond te lopen omdat je je een slachtoffer voelt. Het verhaal over de pijn die je hebt doorstaan, kan evengoed een inspirerend positief verhaal worden. Misschien kunnen mensen zich herkennen in jouw verhaal en zich daardoor getroost voelen. Voordat je uit gewoonte begint te vertellen, vraag jezelf eens af wie er baat heeft bij het horen van jouw verhaal?

Ik vind het steeds moeilijker om lang te luisteren naar de trieste verhalen waarmee mensen zich hypnotiseren. Het delen van je smarten kan natuurlijk helend werken, maar er moet dan ook een verlangen naar transformatie op volgen. Wie er deugd bij heeft om zijn negatieve verhaal keer op keer te vertellen, graaft zichzelf steeds dieper in. Als je echt los wil komen van de pijnlijke gevoelens die je verhaal meebrengt, dan moet je in de eerste plaats stoppen met het te vertellen.

Je kunt, wanneer je maar wil, een geheel nieuw verhaal over jezelf vertellen. Alles is mogelijk! Alleen jij kunt bepalen wat voor iemand je wil zijn. En welke termen je jezelf toeschrijft. Ik zeg niet dat het nieuwe verhaal van de ene dag op de andere geïntegreerd zal zijn in jouw overtuigingen en werkelijkheid. Transformatie is vaak een traag en weerbarstig proces. Maar met wilskracht en doorzetting kun je gestaag schrijven aan het verhaal waar je trots op bent.

En tot slot nog dit: hoe prachtig of ontroerend je verhaal ook mag zijn, wees karig met het verspreiden van je vertelsels. Leer aanvoelen wanneer een goed moment om te vertellen zich aandient. Iedereen vindt zijn eigen verhaal het belangrijkste op aarde, het ego is daar verantwoordelijk voor. Wees dus kritisch op jezelf en geef je ego niet altijd waar het om vraagt.

Jij bent de schrijver van jouw verhaal. Wees niet bang om creatief en origineel te zijn!

Jij bent de schrijver van jouw verhaal. Wees niet bang om creatief en origineel te zijn!

Het brein en ik

Vanaf het moment dat het tot mij doordrong dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen mijn brein en mijn ware ik, begon er veel te veranderen. Het was een cruciaal inzicht dat nodig was om de oneindigheid van mijn mogelijkheden te kunnen vatten.

Ik zag in dat mijn ware ik uit een oneindig creatief bewustzijn bestaat, dat vanuit liefde handelt. Mijn brein daarentegen, staat in voor mijn fysiek zelfbehoud en klampt zich daarom graag vast aan gewoonte en routine. Alles wat het brein herkent als veilig of plezierig, wil het zich eigen maken. Uitdagingen buiten de comfortzone zijn voor het brein alles behalve aanlokkelijk. Het neemt niet graag risico’s en blinkt uit in het overdrijven en panikeren.

Veel mensen zijn slaaf van hun brein, zonder dat ze het beseffen. Dat komt dan ook omdat ze zichzelf identificeren met hun brein. Ze denken dat zijzelf de impulsen van hun brein zijn en dat ze handelen vanuit keuze. Over het al dan niet hebben van een vrije wil, is doorheen de geschiedenis al veel gezegd geweest. Voor mij het is het alleszins duidelijk dat ik, het bewustzijn of de wilskracht achter het brein, de gewoontes en patronen van mijn brein kan veranderen.

Ik kan mijn brein dingen afleren en aanleren. Dit gaat vaak gepaard met weerstand. Soms drama. En vooral het begin is moeilijk. Maar als ik écht iets wil en blijf volharden, dan komt er gegarandeerd resultaat. En dat zet dan deuren open naar nog meer mogelijkheden.

Zelfvertrouwen is onontbeerlijk in het proces der zelfontwikkeling. Als ik geen vertrouwen heb in mezelf, in mijn kracht en transformatie, dan saboteer ik mezelf. Enkel een vanzelfsprekend vertrouwen in het tot stand komen van mijn visualisaties, is de brandstof waarop mijn creatieve vermogens draaien.

Het zogezegde ‘boetseren’ van het brein en van de identiteit is wat ik als zelfontwikkeling zou omschrijven. Je ontwikkelt jezelf tot de best mogelijke versie van jezelf.

Het bewustzijn kan creëren, maar kan evengoed loslaten en enkel observeren. In beide gevallen wordt er ervaring opgedaan. En dat is uiteindelijk het enige dat telt. De aard van de ervaring krijgt geen oordeel toegeschreven. Niets is ‘goed’ of ‘slecht’. Het ‘is’ gewoon.

Maar wie in de mogelijkheid is om het bewustzijn aan te spreken, kan zijn realiteit scheppen. Als jij nu deze tekst aan het lezen ben, dan is dat omdat je jezelf eraan herinnert dat dit mogelijk is. Dat jij de creator bent van jouw levensverhaal.

Het individu dat je denkt te zijn, heeft geen vaste vorm. Je kan zijn wat of wie je wil zijn. Maar weet dat het scheppingsproces, net als een geboorte, niet altijd even pijnloos verloopt. De beloning is echter groot.

download.jpg

 

Mijn 'omgekeerd' dagboek

Ik heb een 'omgekeerd’ dagboek. Dit is een boekje waarin ik 's ochtends niets dan mooie dingen over mezelf en de aanbrekende dag schrijf. Ik vertel bijvoorbeeld hoe gezond, sterk en zelfzeker ik mij voel. Hoe ik mezelf en anderen positief zal verrassen. Hoe dankbaar ik ben voor voor de kleine dingen.

Elke dag is natuurlijk anders, maar ik begin steeds met krachtige mooie woorden. Alles wat ik schrijf, VOEL ik ook werkelijk, het is dus in feite een visualisatie oefening. Het is het eerste wat ik doe als ik opsta. Elke dag 1 pagina. Als de pagina vol staat, dan lees ik alles nog eens na. Met mijn volle aandacht en inlevingsvermogen.

De kracht van woorden (en gedachten) is niet te onderschatten. Indien de energetische trilling zichtbaar zou zijn, dan zou je dit boekje werkelijkheid zien oplichten ☺️

In plaats van bij het wakker worden meteen te denken aan de dagelijkse beslommeringen, denk ik aan wat ik voor mezelf wens. Ik visualiseer het gevoel van mijn dag en start deze dan ook altijd positief. Het is een techniek die ik voor mezelf ontworpen heb en waar ik veel 'geloof' aan hecht. Probeer het zelf maar eens. Denk er niet teveel over na, maar VOEL wat je graag wil voelen. 💗

dagboek.jpg

Het schriftelijke vervolg op mijn filmpje over visualisatie

Wat visualisatie precies inhoudt, dat besprak ik in mijn filmpje. Hier wil ik even dieper ingaan op enkele veelvoorkomende vragen en misvattingen omtrent visualisatie.

1 . Kan ik visualiseren dat ik de lotto win?
Ja, dat kan zeker. Maar de kans is klein dat deze visualisatie werkelijk wordt omdat je jezelf in een machteloze positie visualiseert. Als je je inbeeldt dat rijkdom vanuit kansspelen voortkomt en niet vanuit je eigen mogelijkheden, dan stel je iets of iemand anders verantwoordelijk voor jouw welvaart. Het impliceert dat je afhankelijk bent van iets extern en dat je weinig vertrouwen hebt in je eigen vermogens om geld te verwerven. Het is dan beter om het gevoel van overvloed en rijkdom te simuleren, zonder daar een specifieke oorzaak bij te bedenken. Stel je bijvoorbeeld voor hoe het zou voelen indien je meer dan genoeg geld op je rekening had. Wat zou je dan doen en denken? Prent je elke dag enkele minuten het gevoel van financiële zorgeloosheid in en ervaar dit met je hele wezen.

Verstoor de ontluikende visualisatie niet door twijfels te hebben. Als je twijfel voelt, dan zul je twijfel krijgen. Misschien schiet het in je achterhoofd dat het voelen van rijkdom te confronterend is in contrast met je huidige situatie. En dat je door het inbeelden van wat (nog) niet is jezelf alleen maar kwelt. Terwijl je dit denkt, bevestig je in feite je gebrek aan rijkdom. Deze bevestiging is een uitvergroting van de situatie waarin je je niet wil bevinden. Alles wat je denkt en voelt, weerspiegelt zich uiteindelijk in jouw realiteit. Wees daarom selectief en voel en denk alleen datgene waar je naar verlangt. Laat het zelfmedelijden en scepticisme buiten spel.

Het kan zijn dat het voelen van rijkdom en overvloed zich niet letterlijk vertaalt naar een gespekte bankrekening. De materie is variabel, maar de gevoelens niet. Misschien voel je je op een dag rijk en onbeperkt in je mogelijkheden en staat dit los van het hebben van geld. Dat is juist het mooie aan visualisaties; de vorm waarin ze zich manifesteren komt soms als een verrassing.

2. Dus ik hoef alleen maar vanuit mijn luie stoel te visualiseren en alles valt in mijn schoot?
Neen, zo werkt het niet. Om een visualisatie werkelijkheid te doen worden, moet ze gepaard gaan met overeenstemmende acties. Niet alleen je gedachten en gevoelens weerspiegelen zich in je realiteit, maar evenzeer je handelingen. Als je vanuit vertrouwen handelt, wetende dat je je in de richting van je doelen aan het begeven bent, dan ben je een magneet voor datgene waar je naar streeft.

Om even een persoonlijk voorbeeld te geven: ik heb enorm veel werk gestoken in het tot stand brengen van mijn boek. Jarenlang heb ik me van tijd tot tijd teruggetrokken om te schrijven. Eenmaal alles op papier stond, liet ik het nalezen en corrigeren door verschillende vrienden. Ik visualiseerde mezelf meermaals met mijn boek in handen en ik wist zeker dat dit werkelijkheid zou worden. Hoe precies, dat wist ik nog niet, maar ik had er vertrouwen in dat ik wel een manier zou vinden.

‘Toevallig’ ontdekte ik het bestaan van Willems Uitgevers en ik vond meteen dat hun concept goed zou aansluiten bij mijn verhaal. Ik schreef de gegevens van deze uitgeverij op een papiertje en liet het vervolgens nog een jaar rondslingeren. De dag dat ik hen mijn manuscript doorstuurde, kreeg ik tot mijn vreugde zeer snel een positieve respons. Voor ik het wist had ik een contract en zou mijn boek binnen de zes maanden uitgebracht worden. Ik vond dat ik weinig moeite had moeten doen om deze samenwerking tot stand te brengen. Velen zeiden dat ik ‘geluk’ had gehad, want dat het vinden van een uitgeverij absoluut niet gemakkelijk was. Maar ik had natuurlijk jarenlang in vertrouwen en geduldig gewerkt aan mijn droom, alles was reeds diverse malen mentaal en gevoelsmatig gesimuleerd geweest, waardoor de uiteindelijke realisatie vlot tot stand kon komen. De materiële feiten resoneerden volledig met mijn energetische simulatie.

3. Ik ben single en wil graag een relatie. Kan ik liefde visualiseren? 
Absoluut. Als jong meisje en puber stond het hebben van een liefdevolle partner bovenaan op mijn verlanglijstje. Het liefdevolle contact met een knappe jongen was dan ook het onderwerp bij uitstek in mijn visualisaties. Ik kan dan ook zeggen dat ik nooit een gebrek aan liefde of genegenheid heb ervaren. Ik heb me nooit eenzaam of ongewild gevoeld. Natuurlijk weet ik ook wat liefdesverdriet is, dat hoort er nu eenmaal ook bij. Maar ik weet zeer goed wat het is om een standvastige liefdesrelatie te hebben met iemand.

Misschien heb je een specifieke persoon in gedachten waarmee je graag een relatie zou aangaan. Dan kun je aan deze persoon denken tijdens het visualiseren, ongeacht de liefde in de realiteit wederzijds is of niet. Zoals ik al zei, kan de gemanifesteerde visualisatie anders uitdraaien dan dat je het hebt ingebeeld. Maar de gevoelens die je tijdens de visualisatie voelde, die zullen sowieso werkelijkheid worden. Als je geborgenheid voelde, dan zul je geborgenheid krijgen. Dus ‘gebruik’ die andere persoon gerust als opwekker van de gevoelens waar je naar streeft.

Tot slot geef ik nog enkele praktische tips om je visualisaties aan kracht bij te zetten:

- SCHRIJF je dromen en verlangens neer op papier. En terwijl je aan het schrijven bent, VOEL dan waarover je het hebt. Steek het papiertje onder je matras of achter de spiegel waarin je elke dag kijkt. De woorden worden nu letterlijk op jou geprojecteerd.

- DOE in het dagelijkse leven ALSOF je reeds bereikt hebt wat je wilt. Speel een soort toneeltje. Wie zich rijk voelt, zal bijvoorbeeld niet klagen dat het leven duur is. Waarmee ik niet wil zeggen dat je onbezonnen geld moet gaan uitgeven. Transformatie vraagt tijd. Maar je kunt je in je hoofd ondertussen wel al de rijkste mens op aarde voelen. Of als het liefde betreft: doe alsof er thuis een partner op jou wacht. Voel hoe dat zou voelen en loop met dat gevoel een hele dag rond. Of stel dat je chronisch ziek bent. In plaats van gebukt onder pijn door het huis te schuifelen, zet je je rug en schouders recht en doe je alsof je een fit en gezond mens bent. Al is het maar voor even. Elke dag. Dit laatste heb ik zelf ook toegepast in tijden van ziekte.

- Heb VERTROUWEN en GEDULD. Soms kunnen de manifestaties indrukwekkend snel gaan en soms vraagt het tijd om verandering te zien.

- THE SKY IS NOT THE LIMIT: alles is mogelijk in je visualisaties. Leg jezelf geen beperkingen op. Geef je inbeeldingsvermogen vrij spel, er zijn geen regels. Wees creatief en zet je geest open voor alles wat goed voelt. Oordeel niet.

Ik wens je veel motivatie, zelfvertrouwen, inspiratie en succes!

Meditatie

Het ging vroeger met veel tegenzin gepaard, maar nu kijk ik echt uit naar meditatiemomenten. Het zijn momenten waarop ik mezelf een plezier doe door mijn verhaal even los te laten. Alle gedachten over mijn doen en laten gaan dan aan de kant en maken plaats voor... NIETS. Niets dan observerende stilte, zonder oordeel noch verlangen.

Mediteren is zeer heilzaam tijdens ziekte en moeilijke momenten. Een chronische ziekte motiveerde mij om meditatie in mijn dagelijks leven te implementeren. Ik deed het aanvankelijk uit wanhoop en noodzaak, om mezelf te helpen, maar nu heb ik geen specifieke beweegreden meer nodig. Nu mediteer ik gewoon omdat het goed voelt. Het vult mij aan en laadt mij op, net zoals eten en drinken.

Het zou naar mijn mening een grote hulp zijn indien de medische wereld meer aandacht zou schenken aan de ontwikkeling van de innerlijke wereld. Stel dat je naast de reguliere behandeling op fysiek niveau ook nog een begeleiding op mentaal niveau zou kunnen krijgen. Dan is het plaatje écht compleet. In tijden van extreme ziekte had ik hier nood aan. Mijn lichaam werd behandeld, maar mentaal verloor ik de pedalen. Lichaam en geest zijn elkaars spiegelbeeld, het ene kan niet los van het andere gezien worden.

53905707_553406061847107_5412991263613911040_n.jpg

De kracht van gedachten

De scheppende kracht van gedachten wordt veelal onderschat. De hamvraag is: heb ik controle over mijn gedachten, of hebben mijn gedachten controle over mij?

Onze realiteit en zelfbeeld ontstaan vanuit het denken. We zijn wie we denken dat we zijn. En we stralen dat idee uit naar anderen. Identiteit is een maakbaar gegeven. We zijn vormgevers, creators, van onszelf. 

Een denkwereld die niet bewust gehanteerd wordt, begint te woekeren. Bepaalde destructieve gedachtepatronen kun je best tijdig vaststellen en bijsturen alvorens ze genesteld raken in de hersenen.

Diverse malen kreeg ik te horen dat ik zou moeten leren leven met een ongeneeslijke ziekte. Dat ik 'beperkt' was. Het is echter niet een ziekte die me beperkt, maar de gedachten die ik erover heb.

De worsteling met mezelf, met mijn gezondheid, is een proces van bewustwording. Dankzij deze uitdaging leer ik mezelf kennen en evolueer ik snel. Stap per stap leer ik mijn innerlijke kracht beter begrijpen en hanteren. 

Ik maakte onderstaand beeld enkele jaren geleden, toen ik nog het meest van de tijd gebukt ging onder mijn gedachten. Ze hielden mij wakker, joegen me op of maakten me bang. Het was aan mij om terug meester te worden in mijn hoofd. Een proces dat de dag van vandaag nog steeds in ontwikkeling is. Maar ik zie resultaat. Er is verandering. Ik voel mij lichter en vrijer.

Mijn verhaal verschijnt begin juni bij Willems Uitgevers. 'Auto-Immuun: van ziekte naar inzicht' beschrijft het bewustwordingsproces dat voor mij onlosmakelijk verbonden is aan mijn fysiek welzijn.

De Woekeraar  - 2013 - mixed media - Geïnspireerd op het beeld van Rodin,  De Denker

De Woekeraar - 2013 - mixed media - Geïnspireerd op het beeld van Rodin, De Denker

Over mijn boek: 'Auto-Immuun: van ziekte naar inzicht'

Een chronische ziekte speelt zich veelal onzichtbaar, in de privésfeer, af. Mensen die worstelen met een chronische ziekte botsen dan ook vaak op onbegrip.

Omdat ik nergens heen kon met mijn gedachten over langdurig ziek zijn, ben ik erover gaan schrijven. Ik heb altijd al geschreven, van poëzie tot kortverhalen. Het waren vooral de inzichten die voortkwamen uit chronische ellende die ik de moeite waard vond om in boekvorm uit te geven.

In ‘Auto-Immuun: van ziekte naar inzicht’ beschrijf ik een uitgebreide zoektocht. Uit pure wanhoop was ik bereid om werkelijk alles te proberen. Ik ervoer meerdere dieptepunten, maar wist op een gegeven moment toch het roer om te gooien.

Ik constateerde dat het antwoord tot verlossing in mezelf lag. Dat de ziekte mij enorm motiveerde om mezelf bewust te ontwikkelen. En langzaam maar zeker transformeerde de ziekte van een last naar een leermeester.

Om de essentie van mijn zoektocht en inzichten vorm te geven, speelde de specifieke benaming van de aandoening geen rol. Wel suggereer ik de aard ervan in de titel van mijn boek.

Ik beschouw de ziekte als een kreet om aandacht. Ik die aandacht vraag van mezelf. Omdat ik zo slecht luisterde naar mezelf, moest mijn lichaam schreeuwen. Nu ben ik bereid om te luisteren naar kleine gewaarwordingen, ook al lijken ze het op het eerste zicht onbelangrijk. Ik heb geleerd om de kleine dingen niet te onderschatten. Tot de dag van vandaag train ik mij in het (h)erkennen van subtiele gevoelens.

Mijn boek Auto-Immuun gaat in feite over veel meer dan ziekte. Zo stel ik vragen over identiteit, sociale status, prestatiedrang en 'zingeving' waar volgens mij velen zich in kunnen herkennen.

Deze foto werd gemaakt in een periode dat ik me onoverwinnelijk voelde. De krijgster in mij trad naar voren, met al haar wilskracht en zelfzekerheid. Ik kan altijd op haar rekenen.

Deze foto werd gemaakt in een periode dat ik me onoverwinnelijk voelde. De krijgster in mij trad naar voren, met al haar wilskracht en zelfzekerheid. Ik kan altijd op haar rekenen.